Rubriek: Blik in het verleden
In de afgelopen honderd jaar is het aantal personenauto’s in Nederland explosief gegroeid, van 41.000 in 1927 tot 10 miljoen nu (2026). En dan zijn er nog 1,5 miljoen bedrijfswagens. Auto’s zijn er in vele soorten en maten, ook in het verleden en ook in Votulast. Hier werp ik dit jaar mijn blik op. Deze keer richt ik me op brandbestrijding in Utrecht.
Foto: Het Utrechts Archief
In de 13e, 14e eeuw was Utrecht een dichtbebouwde stad binnen de stadsmuren met veel (gedeeltelijk) houten huizen met vaak nog rieten daken. Als er brand uitbrak, werd er vanaf de Buurkerk alarm geslagen. Met emmers werd er water uit de Oudegracht gehaald. Burgers hadden de plicht om mee te helpen de emmers door te geven.
Foto: L.H. Holland
Bemuurde Weerd
Na de grote stadsbrand van 1253 werden al preventieve maatregelen genomen; er kwamen meer huizen van steen en hardere dakbedekking. Ook werden brandgevaarlijke industrieën, zoals pottenbakkerijen, kaarsenmakers, smederijen en bakkerijen verplaatst naar gebied de Weerd. Rond 1340 kwam er een muur omheen en is het sindsdien bekend als de Bemuurde Weerd.
Jan van der Heyden
In de eeuwen daarna lag de nadruk steeds meer op brandveiligheid, er kwamen voorschriften over bijvoorbeeld ovens, vuurplaatsen en het gebruik van brandgevaarlijke materialen. Een grote technische verbetering kwam met de uitvinding en verspreiding van de brandspuit. Vooral de brandspuit die Jan van der Heyden, naar wie een straat in onze wijk is vernoemd, rond 1672 ontwikkelde. Die had een sterkere pomp en had flexibele, leren slangen. Daardoor kon brandweerpersoneel water rechtstreeks naar de brand voeren.
Foto: F. de Lange
Professionele brandweer
Intussen was de brandbestrijding al beter georganiseerd. Zo kwamen er brandmeesters, gespecialiseerde brandweerlieden en opslagplaatsen voor materieel. In de 19e eeuw veranderde dit uiteindelijk in een professionele brandweerorganisatie. In 1909 kwam de eerste Utrechtse brandweerwagen, op de foto (Het Utrechts Archief) zien we de bemande auto bij de brandweerpost in de Annastraat in de binnenstad.
Een goede buur
In Votulast komt de brandweer ook regelmatig in actie, zoals op 13 augustus 1970 bij een uitslaande brand van het huis Zwartewater 39 (LH Hofland) en op 18 april 1994 bij een brand in het pand Stieltjesstraat 76 (F de Lange). Burgers hebben vooral de rol van toeschouwers gekregen. Hoewel, bij de brand aan het Zwartewater redde buurman TJ Donk twee kinderen uit het brandende huis. Zo zie je maar weer hoe belangrijk een goede buur is. GjvZ
Reageer
Met onderstaand formulier kunt u reageren op dit artikel. Alle velden zijn verplicht. Uw e-mailadres verschijnt niet op de site. Na het versturen van uw reactie ontvangt u een e-mail met daarin een link. U moet op die link klikken om de reactie op de site te laten verschijnen.
Ook in deze krant
2026 No. 5, September
Weer het sluipverkeer!
• lees artikel
Aksie!
• lees artikel
Uit de oude doos
• lees artikel
Samen vergroenen, ja gezellig!
• lees artikel
Het is weer voorbij die mooie zomer
• lees artikel
Blik in het verleden
• lees artikel
Even voorstellen...
• lees artikel
Creatief met...
• lees artikel